dr Milica Mirkulovska, docent

P O L O N I S T Y K A  w  Macedonii

od r.  1959 do 2001

Katedra slawistyki.

Fakultet Filologiczny "Blaže Koneski"

Uniwersytet "Św. Cyryła i Metodego"

Skopje, Macedonia

W tej chwili na Uniwersytecie w Skopju polonistykę można studiować na trzech poziomach:

§ od roku szkolnego 1995/96 jako kierunek A (to znaczy jako przedmiót glówny przez 4 lata; około 22 godzin tygodniowo i z obowiązkowym wyborem drugiego głównego kierunku (kierunek B); z pisaniem pracy dyplomowej z macedońsko-polskiej konfrontacji językowej, albo literackiej. Zgodnie z potrzebami R Macedonii zapisywanie na kierunek A jest ograniczone generacyjnie, to znaczy że kiedy jedna generacja kończy studia polonistyczne , w  następnym roku szkolnym rusza nowa generacja. Pierwsza generacja polonistów na kierunek A skończyła studia w roku szkolnym 1997/98 i w następnym 1998/99 ruszyła druga generacja, która obecnie jest na trzecim roku);

§ od roku szkolnego 1983/84 jako kierunek B (to znaczy jako przedmiót drugi główny przez 3 lata; 8 godzin tygodniowo; pisanie pracy seminaryjniej z macedońsko- polskiej konfrontacji językowej, albo literackiej);

§ od roku szkolnego 1959/60 jako kierunek C (jako język pomocniczy przez rok, albo dwa; 4 godziny tygodniowo; kurs zapewnia bierną znajomość języka, korzystanie z literatury przedmiotowej w języku polskim w ramach studiowanych głównych kierunków A i B na Wydziale Filologicznym i minimum komunikacji w środowisku polskim).

Jak można zauważyć z poprzednich faktów, studia polonistyczne u nas mają zadanie ukształtować profil lingwistyczny, zgodnie z potrzebami R Macedonii.

Z przedstawionego programu studiów polonisticznych w skrócie (kierunek A i B) można zauważyć, że bardzo jest potrzebna koordynacja w ramach nauczania językoznawstwa ogólnego, gramatyki języka macedońskiego i gramatyki języka polskiego- po pierwsze; oraz  drugie, koordynacja między nauczaniem gramatyki języka polskiego i lektoratu.

Podnoszenie poziomu polonistyki od lektoratu do głównego kierunku A i drugiego głównego kierunku B było możliwe dzięki obecności i staraniom akademik Zuzanny Topolińskiej i obecnej kadry polonistycznej w składzie: d-r Germanija Šoklarova-Ljorovska, profesor literatury polskiej, d-r Milica Mirkulovska, docent gramatyki języka polskiego, Lidija Tanuševska, młodszy asystent języka polskiego, które  starają się utrzymać już osiągnięty poziom i tradycję w pracy dydaktycznej i naukowej.

***

Polonistyka przy Katedrze Slawistyki Wydziału Filologicznego  Uniwersytetu św. Cyryla i Metodego w Skopiu, Macedonia istnieje od roku akademickiego 1959/60, dzięki inicjatywie prof. Božydara Vidoeskiego (podobnie i macedonistyka w Krakowie na UJ). W tym roku przyjeżdża pierwszy lektor języka polskiego Włodzimierz Pianka z Uniwersytetu Warszawskiego i pozostaje w Skopiu 8 lat. W tym okresie W. Pianka przygotował pierwszy podręcznik języka polskiego dla sudentów macedońskich "Учебник по полски jазик (граматика со вежби и речник )", Скопjе, 1969. Od samego początku lektorat prowadzą lektorzy z Polski, z różnych ośrodków uniwersyteckich.

Lektorat języka polskiego w Skopiu od roku 1959 do dzisiaj prowadzili następujący lektorzy:

1959-1967 doc. dr Włodzimierz Pianka (Warszawa)

1967-1970 prof. dr Krzysztof Wrocławski (Warszawa)

1970-1973 dr Jacek Zaorski (Łódź)

1973-1977 prof. dr Stanisław Gogolewski (Łódź)

1977-1980 doc. dr Maciej Kawka (Kraków)

1980-1983 mgr Elżbieta Gawęda (Katowice- Sosnowiec)

1983-1992 prof. dr Zuzanna Topolińska (Warszawa)

1992- 1999 dr Kazimiera Maria Solecka (Kraków)

1999-2000 mgr Magdalena Bogusławska (Warszawa)

2000-2001 dr Elżbieta Wójcikowska (Warszawa)

Do przyjazdu prof. Zuzanny Topolińskiej polonistykę prowadzono na poziomie lektoratu (popularnie kierunek "C" - 4 godziny tygodniowo przez 2 lata). Z jej przyjazdem w roku akademickim 1983/84 polonistyka awansowała do poziomu drugiego głównego kierunku (popularnie kierunek "B" - 8 godzin tygodniowo przez 3 lata). Prof. Z. Topolińska jako "visiting  professor"  prowadziła wszystkie kursy języka polskiego i literatury polskiej (kierunek B rusza co 2 lata, kierunek C co rok). W tym czasie przyjeżdżali specjaliści z Polski na wykłady monograficzne z literatury polskiej (pobyty dwutygodniowe i dłuższe) z trzech uniwersytetów polskich UJ, UW i UŚ, z którymi Uniwersytet w Skopju współpracuje.

Po obronie pracy doktorskiej w r. akad. 1989/90 do Katedry Slawistyki przychodzi dr Germanija Šoklarova-Ljorovska i przejmuje kursy literatury polskiej i niektóre kursy gramatyki języka polskiego (jako docent, a później jako profesor). W listopadzie 1990, została zatrudniona Milica Mirkulovska jako młodszy asystent, a później jako asystent (po ukończeniu studiów magisterskich i obronie pracy magisterskiej na uniwersytecie w Belgradzie) i prowadziła ćwiczenia z gramatyki języka polskiego. Po obronie pracy doktorskiej Milica Mirkulovska dostała stanowisko docenta (w r. akad 1996/97) i prowadzi wykłady z gramatyki języka polskiego. Od roku akad. 1997/98 została zatrudniona jako młodszy asystent Lidija Tanuševska i prowadzi ćwiczenia z gramatyki języka polskiego.

W roku 1994/95 polonistyka awansuje do rangi pełnej specjalizacji (popularnie - kierunek "A"- 22 godzin tygodniowo przez 4 lata i obowiązkowych 8 godzin z wybranego drugiego kierunku "B"- 8 godzin tygodniowo przez 3 lata). Obecność visiting professora Z. Topolińskiej (prowadziła kursy z gramatyki języka polskiego), prof. G. Šoklarovej-Ljorowskiej (prowadziła kursy literatury polskiej), wtedy asystenta M. Mirkulovskiej (prowadziła ćwiczenia z gramatyki języka polskiego) i dr K. M. Soleckiej jako lektora współczesnego języka polskiego umożliwiło takie podwyższenie poziomu studiowania polonistyki.

Od roku akad. 1999/2000 istnieje kierunek studiów podyplomowych polonistycznych z zakresu językoznawstwa (konfrontacja językowa macedońsko-polska; polsko-macedońska), które prowadzi prof. Z. Topolińska.

Ponad 10 dyplomowanych studentów z kierunku "B" i pierwszej generacji kierunku "A" już pracują naukowo na uniwersytecie w Skopiu, w Instytucie Języka macedońskiego "Krste Petkov Misirkov", Akademii Macedońskiej (MANU), Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

Pewna liczba dypłomowanych studentów (i jeszcze studiujących) robi literackie (albo zawodowe) przekłady z polskiego na macedoński, drukowane w macedońskich wydawnictwach.

***

W roku akad. 1995/96 m-r Milica Mirkulovska obroniła pracę doktorską  pt. "Początek stanu / akcji jako kategoria semantyczna i gramatyczna (na materiale macedońskim i polskim)".

W tej chwili studenci z drugiej generacji "A" są na 3 roku.

Każdy student z kierunku "A" i "B" powinien napisać prace seminaryjną z językoznawstwa (konfrontacja językowa macedońsko-polska; polsko-macedońska), albo z literatury polskiej. Każdy student z kierunku "A" powinien napisać pracę dyplomową z językoznawstwa (konfrontacja językowa macedońsko-polska; polsko-macedońska), albo z literatury polskiej. Do tej pory napisano ponad 40 prac seminaryjnych i dyplomowych, niektóre z nich są drukowane w czasopismach "Славистички студии", "Folia Filologica Macedono-Polonica", "Млади македонисти".